Basia Sokołowska (ur. 1961, Wrocław)

Artystka pracująca głównie w medium fotografii i rysunku, autorka książek artystycznych, historyczka sztuki, wykładowczyni.

W latach 1980–1981 studiowała historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim. Tuż przed wprowadzeniem stanu wojennego wyjechała do Chin, a następnie do Australii, gdzie osiadła na dłużej i kontynuowała studia na University of Sydney (1983–1987). Po ich ukończeniu, w 1987 roku, rozpoczęła pracę w Art Gallery of New South Wales. Od końca lat 90. artystka dzieli życie między Warszawę i Australię.

Biografia Basi Sokołowskiej kształtuje się pod wpływem doświadczenia bycia w nieustannym ruchu – podróży, emigracji, oswajania nowych przestrzeni i powrotów. To właśnie z konieczności adaptacji narodził się jej język artystyczny – ulotny, intymny, organiczny. Fotografia stała się dla niej narzędziem przetwarzania doświadczeń, próbą zrozumienia rzeczywistości i zakorzenienia w świecie.

Zaczęła wystawiać na początku lat 90. Wczesne prace artystki wyróżnia malarski sposób budowania obrazu: woale, kokony, zwitki, przesiąknięcia i zakrycia, oraz inscenizacyjny charakter kompozycji. Jej pierwszy cykl, Carmen Infinitum (1990–1991) – symboliczne, martwe natury złożone z codziennych przedmiotów oraz reprodukcji dzieł sztuki, został po raz pierwszy w całości pokazany w 1991 roku w Chapter Hall Museum w Sydney, a rok później w Małej Galerii ZPAF-CSW w Warszawie. Mimo życia w Australii, w kolejnych latach prace artystki były jeszcze kilkakrotnie prezentowane w Małej Galerii w ramach wystaw indywidualnych, a Sokołowska pozostawała silnie związana z Warszawą.

W kolejnych realizacjach artystka podejmowała liczne eksperymenty technologiczne, wykorzystując różne sposoby rejestrowania i przetwarzania obrazu. W cyklu Interior/Mieszkanie (1993) buduje kontrast między wyobrażeniem a doświadczeniem, zestawiając w formie kolażu negatywowe fotografie wnętrz z magazynów z obrazami rodzinnego mieszkania wykonanymi camerą obscurą. Motyw napięcia między widzialnym a ukrytym powraca w cyklu Poza powierzchnię/Beyond Surface (1994), w którym artystka rozszerza swoje poszukiwania o eksperymenty z przestrzenną formą prezentacji prac. Rozpięte w przestrzeni folie przedstawiające okna, sfotografowane w czasie kilkumiesięcznej podróży po Europie, Sokołowska opisywała jako obrazy reprezentujące „proces przejścia ze znanego otoczenia do nieznanego i niepewnego świata na zewnątrz”.

Od początku istotną rolę w pracy Sokołowskiej odgrywają autobiografizm oraz pamięć, rozumiana jako zapis śladów, fragmentów i znaków. Jednocześnie w swojej twórczości podejmuje zagadnienia uniwersalne, dotyczące relacji człowieka ze światem oraz własnym ciałem i wizerunkiem. Szczególne miejsce w jej dorobku zajmują cykle Ars Moriendi (1998), Chrysalis (2003) oraz Tkanki/Adaptation (2005), w których najpełniej ujawniają się charakterystyczne dla jej twórczości zainteresowanie organicznością oraz próba zobrazowania osobistego doświadczenia w kontekście biologicznym, społecznym i kulturowym.

Istotną część praktyki artystki stanowią notatniki projektowe, książki artystyczne oraz rysunki – często wzbogacone osobistymi notatkami. To z kolei w tych formach szczególnie ujawnia się introspektywny charakter jej twórczości oraz zainteresowanie światem wewnętrznym.

Intermedialny i wielowarstwowy wymiar twórczości artystki został po raz pierwszy szeroko zaprezentowany na wystawach Mroczne przejście (Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa, 2009) oraz Zjawisko naturalne (Galeria Sztuki Wozownia, Toruń, 2010), które podkreśliły jej archiwistyczno-archeologiczne podejście do własnej praktyki.

W latach 2010–2020 artystka realizowała projektem Hołd, poświęcony artystkom, które wywarły istotny wpływ na jej twórczość: Agnes Martin (cykl Wyspy), Georgii O’Keeffe Ekwiwalenty), Louise Bourgeois (O przerażeniu istot żywych) i Annie Atkins (Pochwała zieleni). Projektowi towarzyszył stworzony przez artystkę glosariusz z hasłami odnoszącymi się do pracy nad poszczególnymi częściami projektu, ujawniający sieci powiązań i relacji między jej inspiracjami, doświadczeniami i praktyką artystyczną. Stanowi on podsumowanie wieloletnich poszukiwań artystki, koncentrujących się wokół zagadnień pamięci, tożsamości oraz doświadczenia migracji i adaptacji.